Расія не ратуе. Як санкцыі ўдарылі па экспарце беларускага паліва
Беларускія ўлады не здолелі аднавіць дасанкцыйныя аб’ёмы экспарту нафтапрадуктаў. Пра гэта сведчаць сакрэтныя дадзеныя, якія здабыла Супольнасць чыгуначнікаў Беларусі і якімі падзялілася з «Бюро».
Летась Беларусь вывезла ў Расію чыгункай больш як 5,7 мільёна тонаў нафтапрадуктаў. У параўнанні з 2023 годам аб’ёмы экспарту знізіліся амаль на чвэрць. Найбольш заўважна праселі пастаўкі дызельнага паліва – на 58% (да 1 мільёна тонаў), а таксама бензіну – на 13% (да 2,3 мільёна тонаў).
Раней Беларусь экспартавала ўдвая больш нафтапрадуктаў – прыкладна 11 мільёнаў тонаў за год. Беларускае паліва вазілі чыгункай у парты краін Балтыі, а таксама ва Украіну. Пасля задушэння маштабных пратэстаў і прымусовай пасадкі самалёта Ryanair пастаўкі беларускіх нафтапрадуктаў у ЕС апынуліся пад забаронай. Украіна таксама перастала закупляць паліва ў беларускіх уладаў, якія вытупілі суагрэсарам у вайне.
«Раней мы куплялі вельмі танную нафту ў Расіі і прадавалі вырабленыя з яе нафтапрадукты ва Украіну і краіны Балтыі. Яны раскупляліся як гарачыя піражкі з шалёнай маржай. Цяпер усё пад санкцыямі – яны іграюць сваю ролю», – расказаў «Бюро» адзін з нафтатрэйдараў.
Страціўшы асноўныя каналы збыту, Беларусь накіравала экспартныя патокі праз расійскія парты. У прыватнасці, у парты Санкт-Пецярбурга і Усць-Лугі летась вывезена каля 4 мільёнаў тонаў нафтапрадуктаў. З расійскіх партоў беларускія нафтапрадукты накіроўваюцца ў іншыя краіны. Да прыкладу, у Індыю або Кітай, сказала наша крыніца. Паводле ейных словаў, каб абысці санкцыі, выкарыстоўваюць фірмы-пракладкі.
«Усе гэтыя пракладкі трэба карміць. Ад гэтага зніжаецца маржынальнасць. І адлегласць да расійскіх партоў нашмат большая, чым да краін Балтыі. У выніку лагістыка зжырае ўвесь прыбытак і пастаўкі робяцца нявыгаднымі», – зазначыў нафтатрэйдар.
Асноўнымі адпраўнікамі беларускіх нафтапрадуктаў летась былі Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод і прыватная кампанія «Лагістык Энерджы». Апошняя звязаная з уплывовым бізнэсоўцам Мікалаем Вараб’ём, якога называюць «кашальком» Аляксандра Лукашэнкі. Раней мы расказвалі, як бізнэсовец выкарыстоўвае «Лагістык Энерджы» для абыходу персанальных санкцый.